Այո, ես հաջողված բրենդ եմ (Frederik Beigbeder)
Գովազդը և էքստրավագանտ-սատիրիկ հումորն իրար խառնելու դեպքում ստացվում է Ֆրեդերիկ Բեգբեդեր` ներկայիս ամենահայտնի ֆրանսիացի գրողներից մեկը: Շատերի համար նրա գործերն ու կերպարը չափազանց քննադատական են և հասնում են գռեհկության աբսուրդային աստիճանների, իսկ շատերի համար նա գովազդային ինդուստրիայից ծնունդ առած ժամանակակից մարդու հիանալի կերպար է:
Մի կողմ դնելով նրա գովազդային ու գրական գործունեությունը՝ կարելի է փորձել բազմաթիվ հարցազրույցների վրա հիմնվելով հասկանալ Բեգբեդերի կերպարը՝ որպես սոցիալապես ներգրավված ու պատասխանատու քաղաքացի և ժամանակակից գրական բրենդ, ով ստեղծել է «ստեղծագործական աշխատակցի» պերսոնաժը, որը շատերի համար դարձել է էտալոն:
«Ես չեմ սիրում այս աշխարհը, հաստատ չեմ սիրում: Հասարակությունը, որտեղ ես ապրում եմ, նողկանք է առաջացնում, գովազդը զզվեցնում է ինձ» (Michel Houellebecq)
Բեգբեդերն իր բազմաթիվ գործերում ցույց է տալիս մի վերաբերմունք ու տրամադրվածություն աշխարհի հանդեպ, որը շատ է հիշեցնում մեկ այլ ֆրանսիացի գրող Միշել Ուելբեքին: Երբեմն Բեգբեդերի քննադատական մոտեցումը, հատկապես գովազդի և մեդիայի նկատամբ այնքան է ծայրահեղանում, որ դառնում է հրոհրող ու դեպրեսսիայի բրդող: Մյուս կողմից, Բեգբեդերի նողկանքն ու զզվանքը գովազդների, մեդիայի նկատմամբ շատ վառ ընդգծված գովազդային մտածողությամբ են փաթեթավորված, ինչը նրան ավելի դարձնում է «ներսի թշնամի»: Նրա` համակարգի դեմ պայքարող կերպարը նույնպես լավ սնվում է ոչ միայն մեդիայի կողմից տպավորված ինֆորմացիայի միջոցով, այլ նաև տարածվում ու «տեղ գտնում» մարդկանց ուղեղներում՝ հենց նույն զանգվաշային լրատվամիջոցների շնորհիվ: Այս կերպարն ավելի լավ ընդգծեց հատկապես նրա Young and Rubicam գովազդային գործակալությունը լքելու փաստը:
«Կարծում եմ ես հաջողված բրենդ եմ... որոշ չափով դրան նպաստել է այն, որ «99 ֆրանկ»-ից հետո ես կորցրեցի աշխատանքս: Մարդկանց դուր է գալիս իմ աշխատանքների ինքնակենսագրական բնույթը…»(Ֆ. Բ.):
Այս տեսանկյունից ստացվում է, որ Բեգբեդերը, հիանալի տիրապետելով տարբեր վիզուալ-հոգեբանական կլիշեներ, կարողացավ ստեղծել հարմարավետ կերպար, ում աշխատանքները տատանվում են «Աստծո և հետույքային մտածողության» (այսպես է նրան նկարագտել Միշել Ուելբեքը) միջև: Որքան հնարավոր է շատ բարդ բառերի կիրառում, որքան հնարավոր է շատ սկանդալ ու նեգատիվ երանգներով քննադատություն, գովազդային տեքստերի դիպուկ հարված թիրախին: Սրանք Ֆրեդերիկի գործիքներն են, որոնց նպատակը բարդ է համարել միայն կոմերցիոն: Նրա տված բազմաթիվ հարցազրույցներից երբեմն «երևում» է նրա ցինիզմի շղարշով պատված կերպարի մեկ այլ կողմ, որը մտահոգված է մարդկանց անտարբերությունից ու տարօրինակ հիմքեր ունեցող արժեքային համակարգից:
«…Եթե առաջ մարդիկ աղոթում էին Աստծոն, ապա հիմա իրենք են ուզում դառնալ Աստված: Սա ներկայիս reality show-ի հանդեպ թուլության արդյունքն է: Բոլորը ցանկանում են «մտնել» փոքրիկ հեռուստատեսային տուփիկի մեջ: Ոչ ոք չի ուզում մնալ սովորական մարդ, բոլորը ձգտում են դառնալ մեդիաաստղեր: Այս ցանկությունն ավելի ու ավելի են ամրապնդում գովազդային աշխարհի ներկայացուցիչները: Հենց նրանք են սպառողներին ցույց տալիս հերթական գովազդային հոլովակ աստղի մասնակցությամբ, օրինակ՝ Կլաուդիա Շիֆեր, և քեզ ներշնչում, որ տվյալ ապրանքը գնելու դեպքում ինչ-որ բանով կհավասարվես նրան, սակայն իրականում այդպես չէ…»(Ֆ. Բ.):
Նրա սուր քննադատությունն՝ ուղղված հատկապես գովազդային մշակույթին ու մեդիային, պայմանավորված է ոչ այնքան իրական զզվանքով դրա հանդեպ, որքան դրա սոցիալապես ներգրավված լինելու պահանջով: Այս ոլորտն ամենաշատն է առնչվում մարդկային հույզերի, նրանց ցանկությունների ստեղծման հետ, հասարակական կարծիքի ձևավորման` սա է միակ բանը, որ Բերգբեդերն ուզում է հիշեցնել ոլորտի բոլոր աշխատակիցներին, և նրանց մոտ առաջացնել պատասխանատվության զգացում:
«Ես քննադատում եմ այն համակարգը, բայց մահու չափ սիրում եմ այն հենց դրա համար:» (Ֆ. Բ.)
Comments:
Facebook
